Ριζικές ανατροπές αναμένεται να φέρει ο θεσμός των ειδικών δικαστηρίων για υπερχρεωμένες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, που αναμένεται να παρουσιάσει η κυβέρνηση μέσα στον Οκτώβριο. Στα λεγόμενα «πτωχοδικεία» θα καταφεύγουν οι υπερχρεωμένες, αλλά βιώσιμες επιχειρήσεις μέσω του ειδικού διαμεσολαβητή, ο οποίος θα ορίζεται, προκειμένου να βρει τη βέλτιστη λύση για τις επιχειρήσεις.
Τα ειδικά δικαστήρια θα εγκρίνουν ή θα απορρίπτουν το σχέδιο αναδιάρθρωσης που θα επιλέγεται για μια εταιρεία που «πνίγεται» μεν στα χρέη, αλλά που μπορεί να σταθεί στα πόδια της και να σώσει τις θέσεις εργασίας.
Η δικαστική απόφαση θα είναι ουσιαστικά και το πράσινο φως για να ξεκινήσει το business plan με τα νέα δεδομένα. Στόχος του υπουργείου Ανάπτυξης και Οικονομίας είναι τα «πτωχοδικεία» να λειτουργήσουν μέχρι το τέλος του έτους, αρχικά σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ο θεσμός των ειδικών δικαστηρίων αποτελεί έναν από τους πυλώνες του νέου σχεδίου νόμου για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό. Ο μηχανισμός αναδιάρθρωσης θα επικεντρωθεί στη διάσωση των υγιών επιχειρήσεων μέσα από ένα συνολικό κούρεμα χρεών επιχειρήσεων προς τις τράπεζες, το δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.
Αυτό που μένει να συμφωνηθεί με τους δανειστές είναι το ποσοστό του κουρέματος που θα επιλέγεται για το σύνολο των οφειλών μιας επιχείρησης σε τράπεζες, εφορία και ταμεία. Το θεσμικό πλαίσιο που προωθεί το υπουργείο Οικονομίας στηρίζεται σε τρεις άξονες. Καταρχήν συγκροτείται ειδική επιτροπή που θα απαρτίζεται από τους εκπροσώπους των πιστωτών (τράπεζες), του δημοσίου, των ασφαλιστικών ταμείων, ενδεχομένως και του ίδιου του υπουργείου.
Το ρυθμιστικό πλαίσιο, που αναμένεται να παρουσιάσει το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης εντός του επόμενου μήνα, φιλοδοξεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις που θα καταστήσουν εφικτή τη βιώσιμη διαχείριση των χρεών επιχειρήσεων.Η διαδικασία αυτή θα αντιμετωπίζει συνολικά τα χρέη τους προς τράπεζες, δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.
Η διαγραφή χρεών προς το Δημόσιο δεν θα αφορά στο κεφάλαιο, αλλά στα πρόστιμα, τις προσαυξήσεις και τους τόκους.
Για να ενταχθεί στις νέες ρυθμίσεις μία επιχείρηση, θα καταρτίζει και θα παρουσιάζει στις πιστώτριες τράπεζες σχέδιο αποπληρωμής των υποχρεώσεων που θα απομείνουν μετά από το ζητούμενο κούρεμα, βασισμένο σε ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα. Το σχέδιο θα καταρτίζεται σε συνεργασία με τράπεζες και πρέπει να ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένα κριτήρια εξυγίανσης και βιωσιμότητας.
Εφόσον λάβουν τη σύμφωνη γνώμη της πλειοψηφίας των πιστωτών, οι επιχειρήσεις θα προχωρούν σε εκπόνηση μελέτης βιωσιμότητας από ειδικό εμπειρογνώμονα, ο οποίος θα επιλέγεται από το μητρώο που θα δημιουργηθεί. Στη συνέχεια, η μελέτη θα υποβάλλεται στην αρμόδια επιτροπή, η οποία θα απαρτίζεται από τους πιστωτές, που θα αποφασίζει για το αν το σχέδιο είναι βιώσιμο ή όχι και θα συμφωνείται η διαγραφή οφειλών. Με βάση αυτά θα αξιολογείται και θα γίνεται αποδεκτό, θα απορρίπτεται, ή θα ζητείται να αναπροσαρμοσθεί.
Αν αποφασίζεται ότι το σχέδιο διάσωσης είναι βιώσιμο θα επικυρώνεται από τα ειρηνοδικεία και θα προχωρεί η επόμενη φάση της αναδιάρθρωσης των οφειλών.
Όριο για την υπαγωγή στο νέο σύστημα, δηλαδή μέγεθος επιχείρησης και ύψος χρέους δεν θα υπάρχει. Θα μπορούν να διεκδικούν αναδιάρθρωση μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις με χρέη προς τράπεζες, εφορία και ασφαλιστικούς φορείς. Το ύψος των «προβληματικών» επιχειρηματικών δανείων υπολογίζεται σε περίπου 60 δισ. ευρώ.