Ένα από τα πιο βασικά στοιχεία της μεσογειακής διατροφής, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, βοηθά τη μνήμη και τη μαθησιακή ικανότητα και παράλληλα αποτελεί ασπίδα ενάντια στις αλλοιώσεις στον εγκέφαλο, οι οποίες αποτελούν σήμα κατατεθέν της νόσου Αλτσχάιμερ.
Μια νέα αμερικανική έρευνα που έγινε σε ποντίκια έδειξε ότι τα πειραματόζωα που είχαν επί μήνες καταναλώσει ελαιόλαδο είχαν καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τα υπόλοιπα, ενώ η μελέτη των εγκεφαλικών ιστών που έγινε στη συνέχεια αποκάλυψε δραματικές διαφορές στην εμφάνιση και τη λειτουργία των νευρώνων.
Τα πειραματόζωα είχαν τροποποιηθεί έτσι ώστε μετά από μια ηλικία να εμφανίζουν δύο βασικά χαρακτηριστικά της νευροεκφυλιστικής νόσου: τις πλάκες της πρωτεΐνης βήτα αμυλοειδούς και τους νευροϊνιδιακούς θυσάνους της πρωτεΐνης ταυ. Το ελαιόλαδο μπήκε στη διατροφή τους προτού ακόμα εκδηλώσουν συμπτώματα παρόμοια με του Αλτσχάιμερ, και οι εξετάσεις έδειξαν ότι ιδίως οι συνδέσεις μεταξύ των νευρώνων, οι συνάψεις, ήταν πολύ καλύτερα διατηρημένες.
Ακόμη, ο εγκέφαλός τους εμφάνιζε πολύ μικρότερα επίπεδα πλακών αμυλοειδούς και θυσάνων.
Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Τεμπλ της Φιλαδέλφεια, υπό τον καθηγητή Ντομένικο Πράτικο, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό νευρολογίας Annals of Clinical and Translational Neurology, κατέληξαν σε δύο βασικά συμπεράσματα. Όπως λέει ο επικεφαλής, «το ελαιόλαδο όχι μόνο μειώνει την φλεγμονή στον εγκέφαλο, αλλά –πράγμα ακόμη πιο σημαντικό– ενεργοποιεί τη διαδικασία της αυτοφαγίας». Μέσω της αυτοφαγίας τα κύτταρα αυτοκαθαρίζονται από τις τοξίνες και από άλλα άχρηστα υλικά, μεταξύ άλλων από τις πλάκες του βήτα-αμυλοειδούς και τους θυσάνους της ταυ πρωτεΐνης.