Οι «μεγάλοι χαμένοι» της ενοποίησης των Ασφαλιστικών Ταμείων, μέσω της δημιουργίας του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ), θα είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι, αφού θα υποχρεωθούν με τις εισφορές τους να περιορίσουν κάπως τα ελλείμματα των άλλων Ταμείων, κυρίως του ΙΚΑ και του ΟΑΕΕ.
Ο στόχος του σχεδίου νόμου που εδώ και δυόμιση μήνες έχει δημοσιοποιηθεί από το υπουργείο Εργασίας είναι προφανής: να περιοριστούν και αν είναι δυνατόν να καλυφθούν τα ελλείμματα του ΙΚΑ (2,16 δισ. ευρώ) και του ΟΑΕΕ (800 εκατ. ευρώ) κυρίως, προκειμένου να συνεχιστεί ομαλά η καταβολή των συντάξεων.
Άλλωστε η εισπραξιμότητα που καταγράφεται στα δύο παραπάνω Ταμεία δείχνει ξεκάθαρα την εικόνα των εσόδων για τη φετινή χρονιά (στο ΙΚΑ βρίσκεται στο 44% και στον ΟΑΕΕ στο 55%). Σε μια τέτοια περίπτωση, θεωρείται βέβαιο ότι ο σχεδιαζόμενος ενιαίος φορέας κοινωνικής ασφάλισης θα είναι εν τη γενέσει του ελλειμματικός, με ποσό που μπορεί να υπερβεί το 1 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η δημιουργία ενιαίων διαδικασιών εισφορών και παροχών, ουσιαστικά δίνει την ευκαιρία για «οριζόντιες» περικοπές συντάξεων στο μέλλον, όταν και ο ΕΦΚΑ θα καταγράφει ελλείμματα, επίσημα.
Θεωρητικά, το κράτος θα παραμείνει εγγυητής των παροχών του Ταμείου, άρα των κύριων συντάξεων, όμως η παραγωγή και η διατήρηση ελλειμμάτων, πάντα θα πιέζει για μειώσεις δαπανών, άρα και συντάξεων.
Επίσης, οι εργαζόμενοι στην Κοινωνική Ασφάλιση προειδοποιούν για συνθήκες «διοικητικού χάους» για αρκετό χρονικό διάστημα, καθώς μόνο εύκολο δεν θα είναι να υπάρξει κοινή γραμμή πλεύσης από διαφορετικά μέχρι πρότινος Ταμεία (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ και ίσως ΟΓΑ). Κάτι τέτοιο θα σημαίνει αύξηση των αιτήσεων σύνταξης που βρίσκονται σε αναμονή (σήμερα ανέρχονται σε περίπου 230.000), όπως και του χρόνου απονομής τους.
Βέβαια, ο θεσμός της προσωρινής σύνταξης (80% του τελικού ποσού), δίνει τη δυνατότητα στους συνταξιούχους αυτής της κατηγορίας να έχουν κάποιο εισόδημα, αλλά το πρόβλημα παραμένει και εκτιμάται ότι θα διογκωθεί. Έως τώρα για περιπτώσεις απονομής σύνταξης το χρονικό διάστημα αναμονής κυμαίνεται στα επίπεδα των 6-12 μηνών, κατά μέσο όρο, ενώ διπλασιάζεται όταν πρόκειται για περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης. Υπάρχουν όμως έστω και περιορισμένες περιπτώσεις ασφαλισμένων, ιδίως του ΝΑΤ, όπου η αναμονή υπερβαίνει την τριετία.